Anouk Siegenbeek van Heukelom“Jij weet alles altijd zo goed uit te leggen!” Een beter compliment kun je eigenlijk niet krijgen als je er van houdt om kennis en vaardigheden over te brengen. Geen wonder dat ik na jaren in loondienst er bewust voor heb gekozen om als freelance docent en workshopbegeleider te werken en deze ‘gave’ tot volle bloei te brengen.

Zowel bij lessen en werkcolleges, als bij workshops, volg ik een eigen methode die grofweg gebaseerd is op vier pijlers: 1) overbrengen vanuit interesse, 2) groep en docent stemmen af op elkaar, 3) leer ze het zelf te doen 4) fouten zijn leermomenten.

Dit is een methode die voor mij in de loop der jaren de beste manier is gebleken om kennis en vaardigheden over te brengen op (jong)volwassenen, omdat het past bij mijn eigen enthousiasme en betrokkenheid. Zonder die elementen komt er geen educatie tot stand.

Overbrengen vanuit interesse

Ik ben geïnteresseerd naar de motivatie van studenten en deelnemers. “Waarom zit je hier? Wat drijft je? Waarom heb je hiervoor gekozen?” Door vragen te stellen kan ik ze zelf op het antwoord laten komen en daarmee vanuit een eigen motivatie enthousiast maken. Ik laat mensen ook terugkijken op wat ze al bereikt hebben. Voor mij voelt het zeer geslaagd als ik zie dat het lukt, als ze ineens iets begrijpen en dat zelf inzien.

Als ik zelf iets niet begrijp, ga ik het uitzoeken en me er in verdiepen. Het geven van gebruikerstrainingen en schrijven van handleidingen waren altijd de leukste dingen binnen mijn vorige banen. Voor mij zit de uitdaging in het leren kennen, analyseren en beheersen van nieuwe stof, om daarna in staat te zijn het zodanig uit te leggen dat de ander het snapt. Ik leer ook graag van mijn cursisten, en ik hoop dat ze ook net zo graag van mij leren.

Groep en docent stemmen op elkaar af

Iemand zei eens: als docent ben je vooral een entertainer. Dat onderschrijf ik. Met creatieve werkvormen breng ik de stof tot leven, zodat deze goed aansluit bij de leefwereld van de cursist of student. Daarbij houd ik rekening met mijn ‘publiek’, want bij de ene groep werken filmpjes en opdrachten buiten de les om, bij de andere groep moet vooral in de les gewerkt worden. Ik laat mijn lessen aansluiten bij de achtergrond, de leerstijl en het niveau van de groep. Ik verwacht van de groep dat ze niet passief achterover leunen maar actief meedoen en zo meewerken aan een goed leerklimaat.

Als een les niet goed loopt, stel ik vragen: is het te makkelijk of te moeilijk? Wat is er aan de hand, wat heb je nodig? Zo houd ik ook de individuele studenten in het oog. Het is leuk om mijn lessen steeds te vernieuwen, waarbij ik ook gretig gebruik maak van input van de deelnemers: zij zijn immers de specialist op een bepaald vakgebied waar ik vooral gericht ben op vaardigheden en leerlijnen.

Ik houd mijn studenten geïnteresseerd door – in aanvulling op de voorgeschreven lesstof –  te vertellen vanuit mijzelf en niet alleen de theorie af te werken. Ik kijk graag om mij heen en gebruik eigen materiaal naast het standaard lesmateriaal om te boeien. Voorbeelden van eigen oefeningen zijn:

  • Lees een ingezonden brief achterop de VPRO-gids: welke opvoedstijl hoort hier bij?
  • Doe alsof je een onderdeel van de lesstof voor het Jeugdjournaal moet presenteren.
  • Maak een aflevering voor het Klokhuis.

Leer ze het zelf te doen

Mijn stijl van lesgeven is enigszins gebaseerd op de Montessori-methode: ik leer studenten om het zelf te doen, gebaseerd op vertrouwen en met veel ruimte en verantwoordelijkheid. Ik richt me daarbij op samenwerken en ben niet autoritair, wat niet wil zeggen dat ik over mij heen laat lopen. Om vaardigheden en methodieken te leren, is oefening nodig met toepassen: dat gaat meestal niet meteen vlekkeloos. Dit is iets wat studenten soms het moeilijkste vinden om te leren maar waar ik het meest trots op ben als ik zie dat het gelukt is.

Leren van je fouten

Van een onvoldoende probeer ik een leermoment te maken. Vooral bij het afnemen van toetsen gespreksvoering kun je onmiddellijk koppeling met de praktijk aanbrengen. Ik geef dan aan wat er nodig is om van het cijfer een voldoende te maken. Ik vertel studenten niet dat ze ‘gewoon het boek moeten leren’. Ik ga de opdracht ook niet voor ze doen. Maar ik geef wel persoonlijke feedback.

Ik besteed hier relatief veel tijd aan. Ik geef altijd zeer zorgvuldige, opbouwende feedback en leg alles uit. Ook bij een voldoende geef ik aan waar ze meer punten zouden kunnen scoren. Deze persoonlijke feedback kost tijd, maar studenten zijn hier blij mee en het helpt ze verder. Uiteindelijk zijn zij degenen die er wat van moeten leren! Ik waardeer het trouwens ook wanneer de groep feedback geeft op de cursus: ook ik maak van fouten graag leermomenten.

Meer over mij kun je vinden op de website van Groen Links in Houten